R141b متعلق به خانواده کلروفلوئوروکربنها (CFCs) و بهطور دقیقتر، زیرمجموعه هیدروکلروفلوئوروکربنها (HCFCs) است. این گاز بهعنوان یک مبرد و بهویژه بهعنوان ماده کفزا در تولید فومهای عایقبندی (مانند فوم پلییورتان) و بهعنوان حلال پاککننده در صنایع الکترونیک و تولید استفاده میشود. بهدلیل داشتن پتانسیل تخریب لایه ازون (ODP)، تولید و مصرف آن تحت پروتکل مونترال محدود شده است. جایگزینهای متداول برای R141b شامل گازهای جدیدتر و سازگارتر با محیطزیست مانند HFO-1234ze، HFC-245fa و HCFC-141b (در مواردی که هنوز مجاز است) میشود که پتانسیل تخریب لایه ازون کمتری دارند یا کاملاً از آن عاری هستند.
R141b گازی از خانواده HCFCها با کاربردهای گسترده به ویژه در شستشوی سیستمهای تبرید و تولید فوم است.
خانواده شیمیایی: این گاز متعلق به خانواده هیدروکلروفلوئوروکربنها (HCFC) است . فرمول شیمیایی آن C₂H₃Cl₂F بوده و نام علمی آن ۱،۱-دیکلرو-۱-فلورواتان است .
ظاهر و حالت فیزیکی: در حالت مایع، بیرنگ است و بویی شبیه به اتر دارد .
مهمترین ویژگیها:
شستشوی خطوط و سیکلهای تبرید: اصلیترین کاربرد آن، پاکسازی خطوط لوله و قطعات سیستمهای سرمایشی مانند چیلرها و سردخانهها قبل از تعویض مبرد یا روغن اصلی است . این کار برای زدودن هرگونه ناخالصی، رطوبت و اسید انجام میشود.
عامل کفزا در تولید فوم: به عنوان یک "عامل دمنده" یا "Foaming Agent" در تولید فومهای سخت پلییورتان استفاده میشود که در ساخت ساندویچ پانلها، عایقهای اسپری و عایقبندی یخچالها کاربرد دارد .
جایگزین گازهای قدیمی: به دلیل تشابه خواص فیزیکی و شیمیایی، عمدتاً به عنوان جایگزین گاز R11 (که یک CFC مضر است) در سیستمهای تبرید و فرآیندهای تولید فوم معرفی شده است .
حلال و پاککننده: به عنوان یک حلال موثر برای پاککردن فلزات، گریس و حتی در برخی روشهای گندزدایی مورد استفاده قرار میگیرد .
کاربردهای خاص: در داروهای دامپزشکی به عنوان ماده بیهوشی استنشاقی نیز استفاده میشود .
مسائل ایمنی: با توجه به بحثبرانگیز بودن قابلیت اشتعال، باید این گاز را قابل اشتعال در نظر گرفت و از منابع احتراق دور نگه داشت. در صورت تماس با چشم یا پوست، شستشوی فوری با آب فراوان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه توصیه شده است . استنشاق بخارات آن نیز میتواند مضر باشد.
مسائل زیستمحیطی و محدودیتها: این گاز با وجود داشتن ODP و GWP پایینتر از CFCهای قدیمی، کماکان دارای پتانسیل تخریب لایه ازون است . به همین دلیل، تولید و مصرف آن تحت پروتکل مونترال قرار دارد و استفاده از آن در بسیاری از کشورهای جهان ممنوع شده است .
ممکن است بپسندید
